Tapu Harcı nedir?
492 sayılı Harçlar Kanunu IV sayılı Tarife (I/20-a) uyarınca gayrimenkul devir ve iktisaplarında her bir taraftan ayrı ayrı binde 20 (%2) nispi harç alınır. Beyan edilen satış bedeli, ilgili belediyenin emlak vergisi rayiç değerinden düşük olamaz.
Kullanılan formül
Formülü göster
Alıcı harcı = Satış bedeli × %2 Satıcı harcı = Satış bedeli × %2 Toplam tapu harcı = Satış bedeli × %4 Geri çözüm: Bir taraf için satış bedeli = Harç ÷ %2 İki taraf birlikte için = Harç ÷ %4 Ek olarak: Tapu Müdürlüğü döner sermaye ücreti ile sözleşme/cins tashihi gibi sabit kalemler de doğabilir.
Sıkça sorulan sorular
- Satış bedelini gerçek değerden düşük göstersek harç düşer mi?
- Hukuken hayır. 492 s.k. m.63'e göre beyan edilen satış bedeli, belediyenin açıkladığı emlak vergisi rayiç değerinden düşük olamaz; aksi hâlde Vergi Dairesi farkı re'sen tahakkuk ettirir, %25 vergi ziyaı cezası ve gecikme faizi uygular.
- Konut kredisiyle alımda harç oranı farklı mı?
- Hayır, harç oranı yine %4'tür. Ancak konut kredisi kullanılan alımlarda ipotek tesisi başka bir harca tabidir. Bazı dönemlerde devlet konut sektörünü canlandırmak için harç oranını geçici olarak %2'ye (toplam) indirir.
- Harcı kim öder?
- Kanunen alıcı ve satıcı kendi paylarına düşen %2'yi ayrı ayrı öder. Pratikte taraflar farklı bir paylaşım kararlaştırabilir; yaygın olarak harcın tamamı alıcıya yüklenir, bu sözleşme tarafları arasında geçerlidir ama Maliye karşısında kanuni borçlu yine her iki taraftır.
- Ödediğim harcı geri alabilir miyim?
- Tapu işlemi sonuçlanmadan vazgeçilirse harç iadesi alınabilir; yapılan işlem sonradan iptal edilirse 492 s.k. m.130 uyarınca harcın iadesi mümkündür. Düşük rayiç beyanı nedeniyle yapılan ek ödemelerin iadesi ise vergi mahkemesi yoluyla istenir.
Kaynaklar
- 492 sayılı Harçlar Kanunu — IV sayılı Tarife I/20-a — Gayrimenkul devir/iktisap harç oranı.
- 492 sayılı Harçlar Kanunu — m.63 — Beyan edilecek değerin emlak vergisi rayiç değerinden az olamayacağı.
- Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü — tkgm.gov.tr — Döner sermaye ücretleri ve işlem kalemleri için resmi kaynak.
- Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) — Harç hesaplama, beyan ve iade prosedürleri.