Şafak nedir?
Şafak, gün doğumundan önce ufukta beliren ışık aşamalarına verilen isimdir. Klasik fıkıhta iki tür ayırt edilir: gökyüzünde dikey biçimde yükselen geçici beyaz ışık (fecr-i kâzip / yalancı şafak) ve onun ardından ufuk boyunca yatay yayılan kalıcı kırmızılık (fecr-i sadık / gerçek şafak). İmsak ve sabah namazı vakti fecr-i sadık ile başlar.
Kullanılan formül
Formülü göster
Fecr-i kâzip (beyaz şafak)
≈ Gün doğumu − 100 dakika
Fecr-i sadık (kırmızı şafak / imsak)
≈ Gün doğumu − 80 dakika
Aradaki yaklaşık 20 dk'lık fark, gerçek tan yerinin
ağarmasıdır; namaz vakti bu noktadan itibaren başlar.
Notlar:
- Süreler enlem ve mevsime göre değişir
(kutuplara yaklaştıkça uzar).
- Resmi vakitler için Diyanet'in il bazlı namaz
vakitleri tablosunu esas alın.Sıkça sorulan sorular
- Beyaz şafak ile kırmızı şafak arasındaki fark nedir?
- Beyaz şafak (fecr-i kâzip), gün doğumundan önce ufukta dikey olarak yükselip kaybolan zayıf bir aydınlanmadır; namaz vaktini başlatmaz. Kırmızı şafak (fecr-i sadık) ise yatay olarak ufka yayılan kalıcı kızıllıktır ve sabah namazı/imsak vakti bu vakitle başlar.
- Hesabı neden Diyanet vakitleriyle birebir aynı çıkmıyor?
- Diyanet, her il için güneşin ufuktaki açısını ve atmosferik şartları dikkate alan ayrıntılı astronomi hesabı yapar. Bu hesaplayıcı standart 80/100 dakikalık ortalama farkı kullanır; mevsime ve enleme göre birkaç dakikalık sapma normaldir. Resmi vakit için Diyanet'in il bazlı tablosunu kullanın.
- Kutup bölgelerinde bu hesap geçerli midir?
- Hayır. Yüksek enlemlerde (yaklaşık ±48°'nin ötesinde) yaz aylarında güneş ufkun yeterince altına inmediği için fecr-i sadık tanımlanamaz. Bu durumlar için fıkıh, en yakın 'normal enlem' veya Mekke saatine göre takdir önerir.