Ebced nedir?
Ebced, Arap alfabesindeki her harfe sabit bir sayısal değer atayan eski bir sıralama sistemidir. Klasik İslam edebiyatında özellikle 'tarih düşürme' (bir olayın yılını harflerle ifade etme) sanatında ve cifr/havâs gibi sembolik geleneklerde başvurulan bir araçtır.
Kullanılan formül
Formülü göster
Toplam = Σ (her harfin ebced değeri) Ebced sıralaması (büyük ebced, kısaltılmış): ا=1 ب=2 ج=3 د=4 ه=5 و=6 ز=7 ح=8 ط=9 ي=10 ك=20 ل=30 م=40 ن=50 س=60 ع=70 ف=80 ص=90 ق=100 ر=200 ش=300 ت=400 ث=500 خ=600 ذ=700 ض=800 ظ=900 غ=1000 Boşluklar ve harekeler hesaba dahil edilmez.
Sıkça sorulan sorular
- Türkçe Latin harfleriyle yazılmış metin için ebced hesabı yapılabilir mi?
- Doğrudan yapılamaz; ebced Arap harflerine bağlı bir sistemdir. Türkçe bir adın ebcedini almak için önce Osmanlıca/Arapça imlâsını bilmek gerekir, sonra harfler tek tek toplanır.
- Hesap neden bazı harflerimi atladı?
- Tablo standart Arap alfabesi (28 harf) ve yaygın varyantlarını (هmza-altlı/üstlü elif, te marbuta vb.) içerir. Latin harfleri, rakamlar ve harekeler 0 değerinde sayılır ve atlanır.
- Tarih düşürme nasıl çalışır?
- Bir mısra veya beyit, anlamlı olacak şekilde öyle düzenlenir ki harflerinin ebced toplamı belirli bir hicri yıla denk gelsin. Cami yazıtları, mezar taşları ve klasik divanlarda yaygındır.