Basit Faiz (Bileşikten) nedir?
Aynı dönem ve aynı vade sonu tutarı için bileşik faiz ile basit faiz farklı oranlar verir. Bu hesap, yıllık bileşik faizi yıllık basit faiz cinsinden okumanıza yarar.
Kullanılan formül
Formülü göster
Yıllık bileşik faiz oranı r için, n gün sonundaki büyüme çarpanı: F = (1 + r) ^ (n / 365) Aynı F'i basit faizle elde eden yıllık basit oran: r_basit = ( F − 1 ) × ( 365 ÷ n ) Yani aynı vade sonu için basit oran daha yüksek çıkar — çünkü basit faizde ara dönem getirileri yeniden faizlendirilmez.
Sıkça sorulan sorular
- Aynı vade sonu için basit faiz oranı neden daha yüksek?
- Bileşik faiz, ara dönem getirilerini de faizlendirir. Basit faizde ise faiz yalnızca ilk anaparaya hesaplanır; aynı son tutara ulaşmak için yıllık oranın daha yüksek olması gerekir.
- Çok kısa vadelerde fark görünmüyor; neden?
- n küçükken (1 + r·n/365) ile (1 + r)^(n/365) yaklaşık aynıdır (Taylor açılımının ilk terimi). Vade uzadıkça ve faiz büyüdükçe iki yöntem belirgin biçimde ayrışır.
- Hangi gün esası — 360 mı 365 mi?
- Türkiye'de mevduat ve repo için 365 gün, ticari kredi sözleşmelerinde sıkça 360 gün esas alınır. Bu hesap 365 gün varsayar; 360 gün için sonucu 365/360 ≈ 1,0139 ile çarpın.
Kaynaklar
- CFA Institute — Quantitative Methods (Time Value of Money) — Bileşik ve basit faiz arasındaki dönüşüm formülleri için kanonik referans.
- TCMB — Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası — Kısa vadeli faiz ürünlerinde 365 gün esasının kullanımı için tebliğ ve kararlar.