Ortalama Maliyet nedir?
Bir yatırım pozisyonuna kademeli alım yapıldığında, her alımın hem miktarı hem fiyatı toplam maliyeti değiştirir. Ağırlıklı ortalama, bu iki bilginin birleştirilmiş hâlidir.
Kullanılan formül
Formülü göster
Toplam miktar = Mevcut adet + Yeni alım adet Toplam maliyet = (Mevcut × Mevcut fiyat) + (Yeni × Yeni fiyat) Ortalama birim = Toplam maliyet ÷ Toplam miktar Bu yöntem 'ağırlıklı ortalama maliyet' (WAC) olarak da bilinir; TFRS ve TMS 2 standartlarında stok değerlemesinin temelidir.
Sıkça sorulan sorular
- Maliyet ortalama düşürme zarara çare midir?
- Otomatik değil. Düşen bir varlığa eklemek ortalamayı düşürür ama pozisyonu da büyütür; yanlış varsayım olduğunda zarar daha geniş tabandan oluşur. Karar, fiyat hareketinden önce 'işin neden yanlış olduğu' analizine dayanmalıdır.
- Komisyon ve vergi ortalamaya dahil mi?
- Standart hesap yalnız temel fiyatı alır. Tam maliyet için komisyon, BSMV ve aracı kurum ücretleri yeni alımın birim fiyatına eklenmelidir; aksi halde gerçek maliyet düşük gözükür.
- Üçüncü, dördüncü alım için tekrar mı hesaplarım?
- Evet, zincir hâlinde yürür. Önceki ortalama yeni 'mevcut maliyet' olarak alınır, yeni alım üstüne eklenir. Bu hesap iki alımı destekler; daha fazlası için sonucu bir sonraki turun girdisi olarak kullanın.
Kaynaklar
- TMS 2 — Stoklar — Kamu Gözetimi Kurumu, ağırlıklı ortalama maliyet yönteminin Türk muhasebe standardı dayanağı.