Hafriyat / Kazı nedir?
Toprağı yerinden kazdığınızda hacim büyür — buna 'kabarma' denir ve zeminin türüne göre 1,20 ile 1,50 arasında değişir. Kamyon sayısını yerindeki sıkı hacme göre değil, kabarmış gevşek hacme göre planlamak gerekir.
Kullanılan formül
Formülü göster
Sıkı (yerinde) hacim = en × boy × derinlik Gevşek hacim = sıkı × kabarma katsayısı Kabarma katsayıları: Sert / kaya : 1,20 Normal toprak : 1,30 Gevşek / kum : 1,50 Kamyon sefer sayısı = ⌈gevşek hacim ÷ kamyon kapasitesi⌉ Türkiye'de standart kamyon kapasiteleri: 8 m³ (küçük), 12 m³ (orta), 15 m³ (üç aks).
Sıkça sorulan sorular
- Bodrum çıkarken iksa (şev) payı nasıl eklenir?
- Stabilite için kazı kenarları 30–45° şevle açılır; bu hesap dik kazı varsayar. Şev payı toplam hacmi %15–25 büyütür; jeolojik incelemeden sonra kesinleşir.
- Hafriyat döküm sahası mesafesi maliyeti nasıl etkiler?
- Kamyon ücreti m³ × km cinsinden gider; sefer adedi ile çarpılır. Belediye onaylı dökümleme sahasına uzaklık hafriyatın en pahalı kalemi olabilir.
- Zemin tipini bilmiyorum, hangi kabarma kullanmalıyım?
- Karayolu / yapılaşmış bölgede 'normal' (1,30) güvenli varsayımdır. Sahil/kum bölgesinde 1,50, kayalık iç Anadolu'da 1,20 daha uygundur. Sondaj raporu kesin bilgi verir.